Kısırlık konusunda evli çiftlerdeki kadını; 20 yaşından önce, 20-35 yaş arası ve 35 yaştan yukarı olmak üzere üç ayrı kategoride incelemek gerekir.
Bir genç kızın doğurma özelliğini tam olarak kazanması yaklaşık 19-20 yaşlarında tamamlanır. Bundan dolayı, erken evliliklerde hemen bebek beklenmemelidir. Bebek olmadı diye paniğe kapılmanın anlamı yoktur. Bu yaş grubundan gebelikler sadece yüzde 5 oranında gerçekleşir. O nedenle erken evlenenler, sabırla 19 -20 yaşları beklemeli, bu yaşlardan sonra bir yıl içinde gebelik olmaz ise doktora başvurmalıdır.
Kısırlık konusunda ikinci grup 20-35 yaş arasında olan gruptur. Bu grupta evli çiftler evlendikten sonra bir yıl içinde korunmasız düzenli beraberliklerine rağmen bebekleri olmamışsa, bu durumda infertilite (kısırlık) söz konusudur, vakit kaybetmeden bir jinekoloğa gidilmelidir. Tüm dünyada bu yaş grubunda olan aileler arasında infertilite yaklaşık %10-15 arasında görülmektedir.
Tıptaki gelişmelere paralel olarak infertilitede pek çok sorunun nedeni tespit edilebilmiştir. Evli çiftlerde çocuk olmadığı zaman, sorun kadında veya erkekte olabilir. Ve hatta yüzde 40 oranında çiftlerin her ikisinde de bir sorun olmaktadır.
Evli çiftlerde hiç korunmadıkları halde bir sene içinde gebelik olmamışsa, eşler birlikte doktora gitmelidir. Kısırlığın nedeni hem erkekte hem de kadında birlikte ve hızlıca araştırılmalıdır. Temel tanı yöntemleri eksiksiz uygulanmalıdır.
Çiftlerde temel testleri yapmak şarttır. Erkekte sperm sayılması,kadında yumurtlama testleri(daha çok adetin 3. günü yapılan hormonal analiz ve yine adetin 21. günü hormonal analiz ile test edilir) ve kanalların açık olup olmadığı araştırılmalıdır.
Erkekte spremiogram, 3-5 günlük cinsel perhizden sonra yapılmalıdır. Daha önce yapılırsa sperm sayısı az, daha sonra yapılırsa da ölü sperm sayısı çok olarak ortaya çıkar.
Normal bir spermiogramda 2-5 ml hacim, 20 milyonun üzerindeki sperm sayısı, %50 hareket ve %30 normal sperm olmalıdır.Kanalların açık olup olmadığını tespiti için rahim filmi mutlaka çekilmelidir. Eğer bu yapılmamışsa araştırma tam yapılmış sayılmaz.
Kanallar normal ise, rahim filminden sonra takip eden 3 ay içinde %15-20 oranında gebelik meydana gelebilir. Hiç bir tedavi verilmeden bu şans kullanılmalıdır. Rahim filminde, şüpheli bir durum veya patolojik bir durum söz konusu olduğunda hiç vakit kaybetmeden laparoskopi ve histeroskopi yapılmalıdır.
Laparoskopi ile, hasta uyutulduktan sonra, göbekten ışıklı bir alet sokularak karın içinde rahim, yumurtalıklar, kanallar gibi organların incelenmesi yapılır. Laparoskopi sadece tanı amacıyla yapılmaz, şayet bir patoloji varsa aynı anda tedavisi de yapılır.Histeroskopi yine aynı seansta yapılan ve özel ışıklı borularla rahmin içine bakılan ve problem varsa cerrahi yapmaya olanak sağlayan bir yöntemdir.
Kadında hormonal bir bozukluğun olup olmadığı, hormonların analizi yapılır. Bunu için adetin belirli günlerinde FSH, LH, prolaktin, TSH,androstenedion,DHEA-SO4, testosteron, progesteron gibi hormonlara bakılır.
Kısırlık, 35 yaş üzerinde olan ailelerde olmus işe, bir yıl beklenilmeden ve hiç zaman kaybetmeden, kısırlığın nedeni araştırılmalıdır. Bu grupta bekleme süresi 3-5 ay olabilir. Çünkü bu dönemde özellikle de yumurtaların kalitesinde bir düşme olacağından vakit kaybedilmeden tetkikler yapılmalı ve tedaviye geçilmelidir. Kısırlığın tam tanısı konulmadan tedavi yapılmamalıdır. Sadece muayene edilerek tedavi düzenlenirse bu hastaya bir şey kazandırmaz, zaman kaybı ve gereksiz masrafa neden olur. Erkek kısırlığının tedavisi daha zordur ve daha uzun bir tedavi süreci gerektirebilir.
Sayfa Özeti: İnfertilite (Kısırlık)
Anahtar Kelimeler: