Adet Düzensizlikleri
Yirmibir günden kısa veya 35 günden uzun süren döngüler anormal olarak değerlendirilir. Adet kanamasının çok fazla olduğu, uzun sürdüğü veya iki kanama arasında lekelenme ve kanama görüldüğü durumlarda hekime başvurulması gerekir. Hormonal değişiklikler, yumurtalık kistleri, rahim veya rahim ağzındaki polipler, endometrial hiperplazi yani rahim içini döşeyen tabakanın fazla büyümesi, myomlar ve daha nadir olarak da rahim kanseri bu tip düzensizliklere yol açabilir.
Bazı kadınlarda adet kanaması yılda sadece 3-4 kez olabilir. Stres, ağır egzersiz, ani kilo kaybı ve ağır diyetler, tiroid bezindeki bozukluklar adet döngüsünün uzamasına neden olabilir ve daha seyrek adet görürüz. Buna OLİGOMENORE denir. Polikistik over sendromu (PCOS) adı verilen kilo fazlalığı, aşırı tüylenme ve kanama düzensizliklerinin görüldüğü bu hastalıkta da adetler seyrekleşir . PCOS vakalarında östrojen hormonunun fazla salınmasına bağlı olarak rahim kanseri gelişebileceğinden, bu vakaların hekime başvurarak tedavi görmesi gerekir.
Stres, bazı egzersizler ve hayatınızdaki ani değişiklikler nedeniyle adet döngüsü 21 günden daha kısa sürebilir yani sık sık adet görürüz . Buna POLİMENORE denir. Fazla sigara ve kahve içen kadınlarda da adetler sıklaşır. Kısa aralıklarla adet kanaması anemiye (kansızlık) neden olabilir. Bu durumda hekime başvurarak hem bu kanama düzensizliğinin hem de kansızlığın tedavi edilmesi gerekir.
Aktif cinsel hayatı olan kadınlarda adet kanamasının gecikmesinin en sık görülen nedeni gebeliktir. Altı ay veya daha uzun süre adet kanaması olmamasına AMENORE denir. Adet kanaması olmadığı zaman yumurtlama da gerçekleşmez. Bu durum ani ve kilo kayıplarından sonra, yaşam tarzındaki değişiklikler ve stres nedeni ile ortaya çıkabilir. Amenore kürtaj veya diğer cerrahi girişimler sonrasında rahim içinde oluşan yapışıklıklara bağlı olarak da görülebilir. Kırk beş yaş üzerindeki kadınlarda ise menopoz öncesi dönemde adet kanamaları uzun aralıklarla veya sık sık gerçekleşebilir. Amenore vakalarında östrojen hormonun azalmasına bağlı kemik kayıpları görülebileceğinden mutlaka hekime baş vurulması gerekir.
Adet kanamasının bitiminden sonra ve gelecek adet kanaması başlamadan önce olan kanamalar ara kanamalardır. Buna METRORAJİ yada MENOMETRORAJİ denir. Ara kanamalara hormonal düzensizlikler,polipler,endometrial hiperplaziler, myomlar, enfeksiyonlar, genital organ yaralanmaları, endometriozis hastalığı, kanserler ve bazı ilaçlar neden olur. Ara kanama mutlaka hekime başvurulması gereken bir durumdur.
Adet düzensizliklerinin nedeninin tespit edilebilmesi için ;jinekolojik muayene ve beraberinde yapılan ultrasonografik inceleme, pap smear incelemesi (rahim ağzından alınan örneğin patolojik incelemesi), hormonal testler, kan sayımı ve gerekli görüldüğünde laporoskopi yapılabilir.
Tedavi probleme yöneliktir. Adet düzensizliğine neden olan problem zamanında teşhis ve tedavi edilmezse özellikle sık ve bol kanamalarda kan kaybına bağlı anemiye, kanamanın nedenine bağlı olarak kısırlık ve kansere yol açabilir. Kansızlığın tedavi edilebilmesi için demir ilaç kullanılması gerekebilir. Genellikle progesteron içeren hormon preparatlarının kullanılması ile ara kanamalar önlenir. Kanamaya neden olan problemin de mutlaka tedavi edilmesi gerekir.